Skráargatið er opinbert næringarmerki sem gerir það auðveldara að velja hollari matvörur þegar keypt er inn. Kröfur til matvæla, sem fá merkið, byggjast á viðurkenndum atriðum er snerta samhengi næringar og heilsu. Neytendur geta þá treyst því að vara sem ber merkið sé hollari en aðrar vörur í sama flokki sem ekki uppfylla skilyrði til að bera merkið. Auk þess að vera upplýsandi fyrir neytendur hvetur slíkt merki matvælafyrirtæki til að þróa hollari vörur.

 

Val þitt á matvörum hefur áhrif á heilsu þína

Matvörur sem bera Skráargatið verða að uppfylla ákveðin skilyrði varðandi t.d. fitu, sykur, salt, trefjar og heilkorn. Skráargatið auðveldar því valið á hollari matvörum og þar með að fara eftir ráðleggingum Embættis landlæknis um mataræði og næringarefni.

  • Minni og hollari fita
  • Minni sykur
  • Minna salt
  • Meira af trefjum og heilkorni

 

Skráargatið er samnorrænt opinbert næringarmerki

Skráargatið var formlega tekið upp á Íslandi þann 13. nóvember 2013 en það hefur verið í notkun í Svíþjóð í tæplega 25 ár. Árið 2009 var merkið formlega tekið upp í Noregi og Danmörku og varð þar með að samnorrænu merki en skilgreiningarnar á bak við Skráargatið voru þróaðar áfram og verða árfam í þróun. Slíkt samstarf er í samræmi við þróunina almennt á sviði næringar í norrænu löndunum, t.d. eru öll Norðurlöndin með samnorrænar næringarráðleggingar (e. Nordic Nutrition Recommendations). Ný reglugerð um skilgreiningarnar á bak við Skráargatið tók gildi á árinu 2015. Á Íslandi standa Matvælastofnun og Embætti landlæknis sameiginlega á bak við Skráargatið og Matvælastofnun og Heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga sjá um að farið sé eftir reglum um notkun merkisins. Framleiðendum er frjálst að nota Skráargatið á þær vörur sem uppfylla skilyrði til að bera merkið.

Sjá nánar:                          

Heimasíða skráargatsins á Íslandi

Bæklingur um skráargatið           


Greinar um skráargatið:

5 ára afmæli Skráargatsins á Norðurlöndunum og nýjar skilgreiningar

Skráargatið innleitt á Íslandi

Nú er einfalt að velja hollara


NÁNAR UM SKRÁARGATIÐ
Urskraargatsbaekling

Veldu Skráargatið
Val þitt á matvörum hefur áhrif á heilsu þína. Skráargatið gerir það einfalt að velja hollara.
Skráargatið getur hjálpað við val á hollari matvörum en það dugar ekki eitt og sér. Það er einnig mikilvægt að borða fjölbreyttan mat, m.a. ávexti, grænmeti, fisk, kjöt, mjólkurvörur og mismunandi tegundir af brauði.
Skráargatsmerktar vörur henta nær öllum, bæði börnum og fullorðnum.

 

Hvar finnur þú Skráargatið?
Skráargatið er að finna á umbúðum matvara sem uppfylla ákveðin skilyrði varðandi samsetningu næringarefna.

Merkið er líka hægt að nota á ópakkaðan fisk, ávexti, ber, grænmeti og kartöflur.

• Matvörur með Skráargatinu hafa yfirleitt næringargildismerkingu á umbúðum.
• Gosdrykki, sælgæti, snakk og kökur er ekki hægt að merkja með Skráargatinu.
• Matvörur með sætuefnum geta ekki fengið Skráargatið.

 

Þessar matvörur geta  fengið Skráargatið
Skráargatið er að finna á umbúðum matvara en einnig á ópökkuðum fiski, ávöxtum og grænmeti.

 

Brauð og kornvörur
Brauð, pasta, hrísgrjón, morgunkorn og aðrar kornvörur

Mjólkurvörur
Mjólk, sýrðar mjólkurvörur og ostur

Ávextir og ber
Fersk eða frosin

Matarolía og viðbit

Vörur úr jurtaríkinu
sem valkostur við dýraafurðir. T.d. sojadrykkur, hafradrykkur og tofu

Grænmeti og kartöflur
Ferskt eða frosið

Fiskur og skelfiskur
Fiskur og vörur úr fiski, ferskar eða frosnar

Kjöt og kjötálegg
Ferskt eða frosið

Tilbúnir réttir
Súpur, pítsur, vefjur og samlokur